donderdag 1 april 2021
Wordt Rutte weggestemd
donderdag 4 maart 2021
Antwoord op een door COVID gedachten opgeroepen nerd-achtige vraag waarin Julius Caesar een rol speelt
Dag brat.
we weten dat je COVID-19 vooral oploopt als je de adem van iemand anders, die ermee besmet is, inademt. Sowieso een gek idee dat we via de lucht zoveel uitwisselen.
Die overweging, ook bezongen in het liedje 'adem mijn adem, voel wat ik voel' bracht mij op de vraag: hoe vaak moet ik in- en uitademen voordat ik min of meer zeker een luchtmolecule inadem dat ooit in Julius Caesar's longen zat? Of anders geformuleerd, hoeveel luchtmoleculen van Caesar zitten er in iedere ademteug die ik neem? Je kan ook elke andere mens nemen die lang geleden geleefd heeft, Cleopatra, Aristoteles, Socrates, Plato, laat je fantasie gaan. Maar ik neem nou maar even Caesar als voorbeeld, daarvan is in elk geval bekend hoe lang hij leefde en dat is een gegeven dat we wel nodig hebben.
Hoe ga ik het doen? Ik bereken het aan de hand van stikstof, N2, een min of meer inert gas waarvan het gasmengsel dat we lucht noemen voor 78 % uit bestaat. Wat je aan stikstof inademt, adem je ook weer uit. Ik heb de totale luchtmassa op aarde opgezocht en weet daarmee hoeveel stikstof er in totaal in de atmosfeer is. Ik ga ervan uit dat alle lucht in 2000 jaar volledig geroerd is (aanname!). Ook ga ik uit van een bepaald ademvolume, het aantal liters dat een mens per minuut in- en uitademt. Dat hangt af van geslacht, lichaamsbouw, leeftijd, en hoe actief je bezig bent. Ik neem voor het gemak 6 l/min. We gebruiken het getal van Avogadro 6,022 x 10^23, dat aangeeft hoeveel moleculen in een mol van een stof zit. En we beschouwen lucht en stikstof als een zogenaamd ideaal gas, hetgeen inhoudt dat de moleculen een verwaarloosbaar deel van de ruimte innemen en dat er geen wisselwerking tussen de gasdeeltjes is (tenzij ze botsen). In dat geval mag je stellen dat 1 mol gas bij 22 graden C ongeveer 24 liter is, het zogenaamde molaire gasvolume. Nou daar gaat-ie.
De totale luchtmassa op aarde wordt geschat op 5,3 x 10^18 kg (bron: https://www.wetenschapscafe-antwerpen.be/wp-content/uploads/Egon%20Wojciulewitsch%20-%20Grondbeginselen%20weerkunde.pdf )
Stikstof is hier 78 % van: 5,3 x 0,78 x 10^18 kg N2.
Gemiddeld menselijk ademvolume: 6 l/min. Aangezien 1 mol gas = 24 liter, ademt een mens elke vier minuten 1 mol lucht ofwel 0,78 mol N2.
Caesar leefde van 12 of 13 juli 100 v.C. tot 15 maart 44 v.C. ofwel 55 jaar en 8 maanden = 55,667 jaar = 20.332,37 dagen = 29.278.458 minuten. Caesar ademde derhalve in zijn hele leven
( 29.278.458 / 4 ) x 0,78 x 6,022 x 10^23 = 3,43814 x 10^30 moleculen N2 in en uit.
Op aarde zijn in totaal in de atmosfeer
5,3 x 10^18 x 10^3 x 0,78 x ( 1/28) x 6,022 x 10^23 = 8,8911 x 10^43 moleculen N2 aanwezig. (van kilo's lucht naar grammen N2, gedeeld door molecuulmassa, maal Avogadro).
Caesar ademde dus in zijn leven (3,43814 / 8,8911 ) x (10^30 / 10^43 ) deel van alle stikstof moleculen in en uit, ofwel 3,8669 x 10^-14 , ofwel 1 op de 2,58605 x 10^13.
Elke mens ademt per teug 0,5 l in, ofwel ( 0,78 / 48 ) x 6,022 x 10^23 = 9,786 x 10^21 moleculen N2 in. Het delen door 48 is omdat 48 teugen 24 liter vormen, 1 mol gas.
1 op de 25860500000000 moleculen stikstof is dus in Caesar geweest, en als de lucht goed gemengd is sinds die tijd zijn die moleculen mooi verdeeld. Met elke teug krijgen wij binnen:
9786000000000000000000 moleculen stikstof.
Elke teug van ons bevat dus ( 9,786 / 2,58605) x 10^8 ofwel 3,784 x 10^8 ofwel 380 miljoen Juliaanse moleculen. Gek idee hè? Temeer daar dit dus qua ordegrootte ook geldt, ik zeg het nog maar eens, voor Aristoteles, Plato, Cleopatra, Maria Magdalena, maar ook Karel de Grote, Lange Pier, Hildegard van Bingen, Spinoza en ga zo maar door. Misschien ga ik het ook nog eens doorrekenen voor Argon, dat echt inert is, en bijna 1 % uitmaakt (0,93 %) van lucht. Feitelijk laat dit sommetje zien hoe groot dat getal van Avogadro eigenlijk is, ofwel hoe klein moleculen zijn. Want de verdunning van onze ademlucht in de atmosfeer is een proces dat op een voor onze geest behapbare schaal gebeurt, met als uitkomst een gigantische, maar nog wel voorstelbare verdunning. Dat die uitkomst toch in het niet valt vergeleken met het aantal moleculen in een liter lucht dat is voor onze geest niet goed te bevatten.
Opmerkingen ten aanzien van de berekeningen: 1. Stel dat de luchtlagen in die 2000 jaar toch niet goed mengen, dan zal dat vooral in verticale zin zijn, en wellicht qua aards halfrond. Dat verkleint het volume waarover Caesars lucht verdeeld wordt, dus het getal neemt alleen maar toe. 2. Ik vroeg me af of het nog uitmaakt dat we bij ademen deels dezelfde lucht als net daarvoor inademen (hetgeen in rust, bijv. in bed, zeker zal gebeuren). Dat maakt voor de lucht van Caesar wel uit, als hij steeds slechts de helft verse lucht binnen krijgt, is het aantal N2 moleculen dat zijn lichaam passeert een factor 2 kleiner. Dan wordt het getal dus afgerond 2 x 10^8, en dat is nog steeds 200 miljoen en dus heel veel, en het doet niets af aan de frappantheid van de uitkomst.
Hoe leuk is scheikunde, hoe leuk zijn gassen, hoe leuk is rekenen.
Tabé. Brat.
woensdag 13 januari 2021
Zalig zijn de onnozelen
Beste brat,
geen column over de Deplorables in de USA of de Brexiteers in de UK. Het is gewoon weer een post over mijn geliefde onderwerp 'kennis'. Deze keer enig gemijmer over wat kennis ons brengt.
Stel je wil snel kennis ontwikkelen, wat doe je dan? Dan zet je een stel geleerden bij elkaar, en als je de kennis voor jezelf wil houden dan doe je dat bij voorkeur op een afgelegen plek. Je verzint een mooie naam voor je project, je zorgt dat de geleerden hun natje en hun droogje hebben, je formuleert een heldere opdracht zodat de neuzen dezelfde kant op staan, geeft ze een duwtje, en voila! Een goede plek zou bijvoorbeeld Los Alamos zijn, ergens in de woestijn van New Mexico, en een leuke naam wellicht 'Manhattan'. Ze gaan aan het werk, en hup, drie jaar later heb je een atoombom. Nieuwe kennis, nieuwe techniek.
Alert! False fact. Zo ging het helemaal niet. Het beeld van een stuk of tien types à la professor Zonnebloem, die samen op een afgelegen basis een bom bedachten en in elkaar sleutelden is leuk, maar onjuist. In werkelijkheid nam Roosevelt in 1941 het besluit om in het geheim de mogelijkheid van een nieuw wapen te onderzoeken. Het was een duivels dilemma; er waren signalen dat Duitse geleerden de mogelijkheid van atoomsplitsing ook op het spoor waren. Later bleek dat Hitler, met zijn reusachtig militair-strategisch inzicht, het tegengehouden had. Het Manhattan project duurde 3 jaar, er waren 130.000 mensen bij betrokken, op allerlei locaties uiteraard, en het project kostte vertaald naar nu zo'n 26 miljard dollar. Het idee van een team van een stuk of tien maffe geleerden anex creatieve sleutelaars is een tot de verbeelding sprekend plaatje maar pertinent onjuist.
Okee, we hebben nu kort behandeld hoe je snel veel kennis kunt ontwikkelen, maar de vraag was, wat brengt het ons? Als dat een atoombom is, dan win je daar de oorlog mee, dat is mooi, maar daarna heb je wel een probleempje. Zeker als er vijfentwintig jaar later 70.000 van die dingen rondslingeren - en nu overigens nog steeds zo'n 13.000. Dat gaat een keer mis, vrees ik. Dus: wat heeft die kennis ons gebracht? Wat is het voordeel van kennis?
Lastige vraag. Voor het antwoord ben ik te rade gegaan bij een ander soort blog, ook een broederblog zou je zelfs kunnen zeggen, aangezien hij vol staat met verhalen over broers en er ook daar een strenge vaderfiguur de hele tijd op de achtergrond aanwezig is. En nog een overeenkomst: ook die blog staat vol saaie onzin, met af en toe een pareltje ertussen. Je raadt het al: de bijbel.
1. Volgens de schrijver van Genesis kon de mens de verboden vrucht van de Boom van kennis van goed en kwaad niet weerstaan, hetgeen ertoe leidde dat hij uit het paradijs geschopt werd. Het paradijs: een plek zonder die kennis, ofwel een plek waar het vredig was en je geen last van een geweten had, kortom een plek van zalige onwetendheid.
2. Volgens de schrijver van Prediker: wie kennis vermeerdert, vermeerdert smart. Hmmm, dat geeft ook te denken, het komt op mij over als een serieuze waarschuwing. Overigens staat er ook dat Prediker zelf ook veel onderzoek heeft gedaan (want dat is nou eenmaal een kwade bezigheid die aan de mensen gegeven is om ze te kwellen). Je wordt er niet blijer van.
3. En dan nog Matteus' beschrijving van de bergrede, waarin Jezus ondermeer gezegd zou hebben: 'zalig zijn de armen van geest, want hunner is het koninkrijk der hemelen'. Arm van geest wordt in sommige kringen uitgelegd als 'hulpzoekend op geestelijk gebied'. Ik leg het toch maar uit als 'gering vermogen tot nadenken / dom', ofwel mensen die niet zoveel met kennis hebben. Ik snap dat die een relatief gemakkelijke doelgroep vormen voor verspreiders van geloof.
Conclusie? Tsja. Wellicht de volgende: het ziet er uit dat dat andere broederblog niet veel op heeft met kennis. Dat kan goed verklaard worden vanuit hun businessmodel: om het product te kunnen verkopen heeft men er baat bij als er door de potentiële cliëntele niet al te veel wordt nagedacht. Toch heb ik de indruk dat er een zekere waarheid schuilt in die waarschuwing van Prediker. Het beste zoek je daarom misschien naar vrolijke kennis. Misschien ga ik een volgende keer het hebben over Friedrich Nietzsche's boek 'Die fröhliche Wissenschaft' uit 1882. Dan moet ik het eerst wel lezen, het kan dus even duren.
Gegroet! Brat.
woensdag 6 januari 2021
Owwww spannend
Brat het is nu erg spannend aan het worden. En dan heb ik het over de laatste 2 senatoren die in Georgia gekozen gaan worden. Een lijkt al naar een democraat te gaan en de andere staat nu op minieme voorsprong.
Warnock
Ossoff +0.37
En dan is er ook nog de normaal gesproken saaie vertoning van de stemming door de kiesmannen in het congres. Kortom ik volg nog steeds de Amerikaanse politieke processen.
Een tijdje geleden vroeg ik me af wat is het ergste wat Trump nog kan doen en daar heb ik nog eens over zitten broeden.
Hij gaat vertrekken, en krijgt wellicht een aantal strafzaken tegen zich aangespannen. op statelijk niveau kan hij geen gratie krijgen, nch van Biden, noch van Pence of van zichzelf. Nou is de man een narcist dus hij zal het wel niet geloven dat hij wellicht schuldig is, maar stel dat hij de bui voelt hangen en dat hij denkt, weet je ik vlucht naar het buitenland, naar zijn maatje Poetin. Die zal hem met open armen ontvangen. Maar zou de secret service hem laten gaan, of de FBI, NSA of weet ik welke acronieme dienst daarover gaat. De man is, alhoewel hij daar volgens Bolton blijkbaar weinig aandacht voor had, natuurlijk wel op de hoogte van een hoop staatsgeheimen.
Nou we het toch over Bolton hebben. Die klapte lekker uit de school over Trump. En dat is al meer gedaan, toch verwacht ik dat komend jaar er nog meer verhalen de ronde gaan doen. Met name als de huidige opportunistische Trump-steuners erachter komen dat het meer oplevert om Trump te laten vallen.
In ieder geval hoop ik dat Trump in stijl ten onder gaat Een afgang met alle Trumpiaanse superlatieven.. Kortom berooid in de gevangenis beland, aangeklaagd, veroordeeld en verguisd. Maar ja dat zal wel niet.
woensdag 30 december 2020
Exit Brexit
Nou brat, we zijn er uit, hoor. Zo lijkt het tenminste (want het EU parlement kan nog afwijzen). Gelet op hoe vaak we erover geschreven hebben, wil ik er nu ook even kort bij stilstaan, alvorens we het afsluiten. Heb er een gemengd gevoel over. Rationeel: voor de bedrijven die het raakt is een Deal, welke dan ook, tenminste nog iets. Maar gevoelsmatig zou ik liever de No Deal hebben gehad, onder het motto: okee Johnson, laat het nu dan ook maar zien dat je het op eigen kracht kan. Komende weken gaan we ongetwijfeld veel Deal-exegese krijgen, het duiden van de Deal, dat is al begonnen zag ik op de TV.Maar voor nu: Finito! Okee brat?
Brat.
woensdag 23 december 2020
Mail aan reinigingsbedrijf (voorheen vuilnisophaal)
dinsdag 22 december 2020
Fun Fact
Brat,
een heel klein postje, wist jij dat er geen formule bestaat waarmee je exact de omtrek van een ellips kunt berekenen. Ik kwam dit grappige filmpje tegen op youtube, je herkent de presentator vast wel van Numberphile want daar treedt hij vaak in op maar hier doet hij het ook leuk.
Ik heb nog niet alles bekeken, want ik viel van mijn stoel van verbazing over dit feit. Maar het heeft ook wel wat implicaties denk ik zo. Zo is de omloopbaan van elke planeet een ellipsoïde, en omlooptijd ligt toch redelijk vast dacht ik. Betekent dit nu dat de gemiddelde snelheid van een planeet niet zomaar te berekenen is ?
Verbijsterend
Enfin wellicht voor jou oude kost en niet zo van stoel afvallend, maar ik snapte opeens hoe die oude Pythagoras zich gevoeld moet hebben toen hij erachter kwam dat √2 geen rationeel getal is.
Toedeloe
brat
PS uitdaging probeer zelf maar eens het teken √ in een blogpost te verwerken.