Getsiederrie!

 Dag brat.

de titel zet je wellicht op het verkeerde been, maar deze post gaat niet over COVID, oorlogsdreigingen in de wereld, Brexit, strangelets, of andere narigheden. Nee het wordt tijd voor een positieve post.

Gisteren mocht ik de lunch bereiden voor een dierbaar gezelschap bestaande uit mijn betere wederhelft, mijn oudste dochter-lief,  de jongetjes (kleinzonen) en mijzelverus. Het werd uiteindelijk de heerlijke (opgewarmde) groenten-bonensoep van de avond ervoor en een boterham met knakworst plus tomatensalade. Terwijl ik dit klaarmaakte, schoot me de herinnering te binnen naar het gerecht dat Otet geregeld voor ons maakte als hij moest koken omdat Mama te laat zou thuiskomen. 

Otet maakte dit gerecht; in mijn (zwaar gedeformeerde) herinnering beantwoorde hij onze bezorgde vraag 'Maar wat eten we dan vanavond (als mama er niet is)?' met een Sardonische grijns: 'We eten  Getsiederrie'.  Of was het 'Gedverderrie'? Ik weet het niet zeker. Maar 'Getsiederrie' klinkt meer als een zelfstandig naamwoord, en Gedverderrie is meer een bijwoord.

Getsiederrie (voor 4 personen)

Technische benodigdheden: een kooktoestel, een wok of hapjespan, een mes, een roerlepel of spatel.

Ingredienten: 30 à 50 gr. boter (olijfolie is beter, maar origineel ging het met boter), 800 gram tomaten, 1 grote ui (of 2 kleine), 6 eieren, 8 boterhammen (2 p.p.)  peper, tuinkruiden naar keuze (oregano, basilicum, tijm en/of peterselie); een of twee koude gekookte aardappels (van de dag ervoor) kunnen ook worden toegevoegd.

Bereiding: Snijd de tomaten in stukken, en snipper de ui of uien. Smelt de boter in de pan (of verhit de olie). Fruit de uiensnippers (met eventueel de gekookte aardappels, eveneens vooraf in stukken gesneden ) op matig vuur, verhoog daarna het vuur en voeg de tomaten toe. Begin ondertussen met het roosteren van de boterhammen in een broodrooster; houd de reeds geroosterde boterhammen warm op een bord in bordenwarmer of anderszins. Bak het ui-tomatenmengsel al roerend enige minuten. Breng het vuur omlaag tot matig. Breek stuk voor stuk de eieren en voeg deze toe. Blijf roeren totdat totdat het mengsel in kleine stukken gestold is. Zet het vuur laag en breng op smaak met peper en kruiden. Leg op elk (liefst warm) bord twee geroosterde boterhammen en bedek deze ruimschoots met het mengsel uit de pan. Serveer met een glas melk of karnemelk. Thee, bier of witte wijn kan ook.

Getsiederrie!

Variaties: die zijn talloos, niet alleen de reeds genoemde toevoeging van gekookte aardappels, maar ook paprika, knoflook, prei etc. En/of geraspte kaas.

Eet smakelijk! Brat.

PS als jij je het recept anders herinnert, verneem ik dat uiteraard graag!

 

 Mijn versie van vandaag, brat.

The Boy Who Cried Wolf

 Brat, deze post is naast een verwijzing naar de fabel van Aesopus ook een reactie op jouw post.

Ik wilde dit al schrijven en zag dat jij Covid-19 revisted had gepost, dat maakt het des te actueler.

Ja de cijfers rijzen de pan uit, en NL doet het niet goed. Ik verbaas me zowel over berichten in het nieuws als hoe collega's en anderen omgaan met de corona maatregelen. Jij refereerde ook al aan het het COVID onwijs optreden bij de werkgever van je betere wederhelft.

Hoe kan dat toch, want als ik met mensen erover praat dan is iedereen het met me eens, we zijn onverstandig bezig, dit gaat niet goed. En toch zie ik mensen niet de 1,5 meter regel naleven. Of hoor ik ze zeggen (op mijn werk) dat is niet werkbaar. Cliënten met snotneus worden niet getest en collega's die wachten op test uitslag werken door (wel met mondkapje maar niet conform protocol).

Mogelijk is onderstaande een verklaring. Per incident (contact, niet geteste cliënt, doorwerkende collega) is de kans dat het goed gaat (nog wel) veel groter dan dat het fout gaat. Als je daarover wat zegt dan lijk je schijnbaar op het jongetje wat wolf riep uit de de fabel van Aesopus, dan sla je nodeloos alarm en lijk je op een paniekzaaier. Terwijl de nadelen van het wel opvolgen van de maatregelen steeds meer voelbaar worden.

Ik denk dat de huidige cijfers van doden en IC bezetting te laag zijn om mensen te motiveren. We kunnen wel denken dat we in een pandemie zitten we ervaren het qua ernstig zieken en doden nog niet zo, dus handelen we er niet naar. Ook al zijn de verwachtingen somber. Die van mij in ieder geval wel, we koersen regelrecht op een 2e lock-down af.

Wat jouw cijferwerk in jouw post betreft. Daar ga ik nog eens rustig over nadenken.

Ondertussen ben ik blij dat ik vrij ben

brat 

COVID-19 revisited

Dag brat. Nu COVID-19 serieus terug is van weggeweest, heb ik de behoefte om ons gefilosofeer over kennis en geloof even te onderbreken en het dan ook maar weer even over COVID te hebben. Ik volg het dashboard vrij goed en zie dat de schatting van het aantal besmettelijke mensen in NL (een getal dat elke week op dinsdag wordt bijgewerkt) in een paar weken opgelopen is van 24 k naar 33 k naar (meen ik) 65 k naar nu 104 k, en ik verwacht dat het komende dinsdag op 140 à 150 k ligt. Dat komt dan keurig overeen met een effectieve R van 1,3 à 1,4. Getverrrr. In maart/april was het hoogste aantal besmettelijke mensen ordegrootte 270 k (bandbreedte +/- 60 k); dus nog maar heel even en dan zitten we daar weer. Wat een gedoe. 

Ik zie als hoopgevende punt dat Zweden nu minder hard oploopt, er zou daar inmiddels een soort groepsimmuniteit bereikt zijn. Dat zou ook wel kunnen want hun landelijke effectieve R moet vanwege de sociaal-geografische kenmerken van het land een stukje lager liggen dan hier in NL omdat het land veel dunner bevolkt is en dus de kans om het door te geven lager is (een gemiddelde Zweed komt gemiddeld minder snel een andere Zweed tegen dan een Nederlander een andere Nederlander). Bij ons zijn er naar schatting zo'n 1 miljoen mensen besmet geweest, een kleine 6 %. Bij een effectieve R van 1,35 heb je 26 % nodig ( 1 - 1/R ) om groepsimmuniteit te bereiken. Dat is - uitgaande van een bij benadering lineair oplopen van het aantal besmettingen - vanaf nu dan nog ongeveer twee jaar (want 6 % in 7 maanden bereikt). Stel dat we door een iets meer gedisciplineerd gedrag de R structureel weten terug te brengen naar 1,2 dan hebben we maar 17 % nodig; dan zijn we er over een jaar ongeveer. Dat moet dan wel gedrag zijn dat we altijd volhouden. Overigens blijft de ziekte bij bereikte groepsimmuniteit incidenteel slachtoffers maken, maar hij kan niet meer rondrazen.

Door zelf extra voorzichtig te zijn kun je de kans op besmetting van jezelf redelijk beïnvloeden. Helaas staan daar een paar lastig te sturen zaken tegenover. Op het werk van mijn betere wederhelft zijn ze ronduit COVID-onwijs bezig; daar vergeten ze in de kliniek de anderhalve meter in acht te nemen. Bovendien is onduidelijk wat de patiënten en de (veelal jonge) collega's in het weekend allemaal uitspoken. Ik vrees dus dat wij een gerede kans maken via het werk tegen COVID op te lopen. Ook jij met je werk in de hoofdstad alwaar het virus welig tiert zult er wel niet gerust op zijn denk ik; gelukkig heb je nu drie weken vrij. 

Voorzet voor structurele en permanente gedragsveranderingen die volgens mij goed op te brengen zijn om de R laag te houden:

Geen handen geven; 1 à 1,5 m afstand houden; elke twee uur handen reinigen; niesen en hoesten in elleboog; heel weinig meer knuffelen of zoenen buiten je huishouden; niet meer dan 3 keer per jaar in restaurant binnen uit eten; wegwezen bij drukte; geen groepszang, kerkdiensten en binnensporten.

Niet iedereen zal zich hieraan houden. die lopen dan rond met een persoonlijke R van 1,8 of zo. Dat wordt dan weer gecompenseerd (hopelijk) door mensen die uit zichzelf extra voorzichtig zijn. 

Nou, ik heb vast denkfouten gemaakt hierboven. Graag verneem ik jouw opvattingen en eventuele verbeteringen.

Ciao, Brat.

Weten we wat we weten en geloven, of geloven we dat we het weten ?

 Hai Brat, zoals je begrijpt is dit een reactie op jouw eerdere posts, waarin je de vraag stelde wat is kennis en wat is geloof.

Dat zijn leuke filosofische vraagstukken waar ik graag mijn gedachtes met jouw en andere lezertjes over wil delen. 

Ik begin met jouw bewonderde filosoof Gettier en zijn beroemde voorbeeld van de klok die stilstaat op 12:00u. De waarnemer ziet de klok, en denkt te weten dat het 12:00u is, toevallig is het ook 12:00u op het moment dat hij kijkt maar omdat de klok stil staat is dat toeval. En hoewel aan de drie voorwaarden van justified true belief is voldaan stelt Gettier dat intuïtief dan duidelijk is dat de waarnemer niet kan weten dat het 12:00u is.

Daarmee wordt weten wel heel eng (in de zin van klein) gedefinieerd. Zo gedefinieerd is weten alleen voorbehouden aan altijd vaststaande en waarneembare controleerbare feiten. Dat is voor mij een wel filosofisch juiste maar niet erg praktisch werkbare definitie.

Maar stel nou dat die klok niet stil stond. Wist de waarnemer dan echt dat het twaalf uur was, en wat wist hij dan. Want wat betekent dat 12:00u ? (Ik zou van jou wel eens willen horen wat dat nu echt betekent.) Maar dit terzijde. 

Ik vind de definitie justified true belief intuïtief wel een goed omschrijving voor weten. Toch ook hier heb ik mijn kanttekening bij.

Persoon X weet iets (bijvoorbeeld feit A) volgens deze omschrijving als er aan 3 voorwaarden is voldaan. 

1 X gelooft A (bijvoorbeeld wereld is bolvormig)

2 A is waar

3 X is gerechtvaardigd te geloven A

Mijn probleem zit hem met name in voorwaarde 2, wie bepaalt of sterker weet dat A waar is. Persoon Y ? en is dat omdat:

1 Y gelooft A

2 A is waar

3 Y is gerechtvaardigd te geloven A

U ziet dit lijkt een cirkel redenering te worden. En dan heb ik het nog niet eens over hoe je het gerechtvaardigd weet uit voorwaarde 3.

Mijn benadering van weten is losjes onderstaande:

Ik vind het veel praktischer om uit te gaan van de kennis van nu, die nog niet is weerlegd. Wel volgens de wetenschappelijke methode; dus je poneert een stelling, met daarbij een bepaalde redenering waarom je dat denkt. En dan gaat de rest van de wereld proberen die stelling onderuit te halen, Zolang dat niet lukt heb je een steeds sterker vermoeden dat die stelling klopt. maar ik geeft toe dat is nog geen weten. (Zo weten we niet dat elke mens sterfelijk is noch of de evolutie theorie van Darwin correct is, maar het is wel hoogstwaarschijnlijk juist).

En keiharde wiskundige logica dan is dat weten ?

Daarbij ga je uit van bepaalde afspraken of axioma's en onder die afspraken geldt iets, bewijs je iets. Dus ik weet dat 1 + 1= 2 waar is omdat we dat hebben afgesproken onder de regels van de rekenkunde. Altijd gedacht dat dit juist is, en dat ik gerechtvaardigd ben om dit te denken.

Maar ja dan komt Boris Johnson met zijn wetsvoorstel wat volstrekt niet overeenkomstig is met zijn ondertekende afspraken met de EU. Dus afspraken gelden ook al niet meer.

Dus ja eigenlijk weten we niks, denk ik (weten doe ik dat niet geloof ik)

enigszins in verwarring 

brat

Weer een Wreker minder... en wat voor een

Dag brat. Even een kort bericht tussendoor. Helaas is ons vandaag Diana Rigg ontvallen, beter bekend als Emma Peel, de belangrijkste collega van wreker John Steed. Wat een meid, pardon dame, was dat. Al was ik pas tien of zo, ik zag echt wel hoe knap ze was en ook haar onderkoelde humor en ironie maakte veel indruk op me. Helaas, zij is niet meer.

RIP Emma Peel

Scientia

Dag brat. Deze post maakt deel uit van een serie over geloof en kennis. Gisteren ging het over over geloven. Je snelle reactie, plus je melding dat je na het lezen van mijn post twee uur had liggen woelen,  maakte dat ik zin had om meteen de tweede te schrijven. Over kennis. Trek je stoelriem strak, want daar komt-ie.

Wat is kennis? Huis-tuin-keuken antwoord: als je iets weet. Okee, maar wat is dat dan, weten? Als je het kunt bewijzen. Hmmm. lijkt logisch, maar het volstaat niet. Wat is dan bewijzen? In de middeleeuwen, toen Australië nog niet ontdekt was, dachten de wetenschappers uit die tijd dat zwanen wit waren. Uit allerlei onderzoek was dat gebleken. Pogingen tot falsificatie waren niet gelukt. Het leek empirisch bewezen dat zwanen witte vogels wasren. Totdat ze vanuit Australië een zwarte zwaan meenamen, en de inzichten moesten worden bijgesteld. Was er voorheen nou sprake van kennis, namelijk dat zwanen witte vogels zijn? Nee, zul je wellicht zeggen, want later bleek immers dat er ook zwarte zwanen bestaan. Hmmm, dat valt te bezien. wellicht was het toch kennis.

Good old Plato, leerling van Socrates en leermeester van Aristoteles, heeft rond 400 BC al goed en diep over kennis nagedacht. Zo goed zelfs dat zijn theorie over wat kennis is tot halverwege de vorige eeuw (1963 om precies te zijn) overeind is gebleven. Hij stelde:

Kennis = gerechtvaardigd en waarachtig geloof. In het engels: justified true belief. Men verwijst ernaar als de JTB theory.

JTB is dus de beste omschrijving van kennis. Maar in 1963 schreef de Amerikaanse filosoof Edmund Gettier, werkzaam aan de Wayne State universiteit van Detroit, een kort artikel. Hij deed dit volgens bepaalde bronnen voornamelijk omdat collega's hem aanraadden ook eens een publicatie te schrijven, om de universiteitsadministratie tevreden te houden. Zijn drie pagina's tellend artikel 'Is true justified belief knowledge?' zette vervolgens de wereld van de epistemologie (=kennisleer) op zijn kop. Daarna heeft Gettier trouwens weinig tot niets meer gepubliceerd. Hij leeft nog steeds, is 93 of zo. Overigens was hij niet de eerste die de JTB theorie ter discussie stelde, maar wel degene die dit het meest overtuigend heeft gedaan. 

Gettier verzon voorbeelden waaruit bleek dat er situaties zijn waarin sprake is van JTB zonder dat je kunt spreken van kennis. Het beroemdste voorbeeld is dat van iemand die wil weten hoe laat het is. Hij kijkt op de klok die in de ruimte hangt waar hij is en ziet dat het twaalf uur is. Wat hij niet weet is dat de klok stilstaat. Maar toevallig is het op dat moment wel twaalf uur. Aan de drie voorwaarden is voldaan: (1) hij gelooft dat het twaalf uur is, (2) het is inderdaad twaalf uur, en (3) hij was gerechtvaardigd om te geloven dat het twaalf uur was, immers de klok gaf dat aan. Toch kun je moeilijk volhouden dat hij over de juiste kennis beschikte.

Er zijn sindsdien nog veel meer Gettier-cases bedacht, je kunt ze zelf ook verzinnen. Maar wat nou precies kennis is, daar is de wereld nog niet uit.

Nu gaat het woelen pas echt beginnen. Succes ermee. Brat.

   

Credere

 ...ofwel: geloven.

Beste brat, onze blog is inmiddels volwassen genoeg om de meer serieuze onderwerpen ook te kunnen behandelen. Onze broederblog staat in onze selecte en trouwe lezerskring zodanig hoog aangeschreven, dat wij de gevoeligheden kunnen behandelen. Niet elke lezer zal het altijd met ons eens zijn, maar onze statuur is inmiddels zodanig dat ook de andersdenkende met respect kennis zal nemen van de inhoud van hetgeen wij te berde brengen. Vandaag wil ik het hebben over, je raadt het al, geloven. (Ik houd het in deze post nog wat algemeen, maar wellicht wil jij in de volgende post eens wat schrijven over wat je van Mohammed vindt). 

Wat is dit zogenaamde geloven nu eigenlijk?  De huis-tuin en keuken definitie is: iets aannemen, ergens van uitgaan, zonder bewijs. Mooi. Belangrijk is daarbij wel dat we inzien dat geloven altijd betrekking heeft op iets dat (of een stelling die) ofwel waar ofwel onwaar is. Het onderwerp moet een boolean zijn, om dat good old begrip uit de wiskunde maar weer eens naar boven te halen. Geloven dat macaroni lekker, dat is een beetje een raar gebruik van het woord. En geloven dat als je met een lampje op twee spleten schijnt dat dan een foton door hetzij de linkerspleet, hetzij de rechterspleet gaat, is ook flauwekul want op dat niveau kan hij door beiden gaan, het is zowel een deeltje als een golf. Idem met Schrödinger's kat in die doos, zolang je niet gekeken hebt is hij zowel levend als dood.  

Een mooie en nuttige indeling van geloven vind ik de indeling naar hardheid, of beter nog, de starheid van het geloof. Ik ben hierbij schatplichtig aan ene Jim Mak, bij wie ik ooit, in november 1989 meen ik, een training volgde. Ik heb gepobeerd de man te vinden op internet maar hij is verdwenen, op het world wide web althans. Jim introduceerde ondermeer de zogenaamde starheidscurve. Op deze curve kun je het kaliber van zienswijzen plaatsen. Dicht bij de oorsprong, waar het allemaal nog onzeker, ongewis of vaag is, tref je de lampjes uit de stripboeken aan,, die van 'er gaat me een lichtje op'. Daarnaast liggen ideetjes, aangeduid met 'het is misschien zo dat.....'. Daar weer naast heb je inzichten. Dan krijg je meningen, gevolgd door overtuigingen. De tekst daarbij is zoiets als: 'het is vanzelfsprekend zo dat...' of 'weet je dan niet dat....' Dat was Otet, God hebbe zijn ziel, z'n specialiteit. De starheidscurve eindigt uiteindelijk met dogma's. 

In de menselijke communicatie is het zo dat hoe hoger je inzet op de starheidscurve, des te meer eer ermee gemoeid is, of anders gezegd des te meer gezichtsverlies je kunt lijden als je zienswijze niet wordt aangenomen. Het is dus veelal handig om het losjes te spelen. 'Zou het niet zo kunnen zijn dat...'  verkeer is dat...?' Dan kun je altijd nog terug.

Tot zover deze introductie. Een van de volgende keren schrijf ik een post over kennis. Wellicht kun je alvast eens je gedachten laten gaan over wat dat eigenlijk is, en hoe zich dat tot geloven verhoudt.

Toedeloe. Brat.